ÇEVBİR 20 Yaşında: Çevirmenlere Örgütlenme Çağrısı

Çevirmenler Meslek Birliği (ÇEVBİR), kuruluşunun 20. yılında yayımladığı 1 Mayıs açıklamasında çevirmenlerin maruz kaldığı sömürüye, güvencesizliğe ve hak gasplarına dikkat çekerek tüm çevirmenleri örgütlenmeye davet etti.

Çevirmenler Meslek Birliği (ÇEVBİR), kuruluşunun 20. yıl dönümünü 1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı’nda yayımladığı bir açıklamayla kutladı. Çevirmenlerin maruz kaldığı hak gasplarına, güvencesizliğe ve yayınevlerinin kâr hırsıyla derinleşen sömürüye dikkat çekilen açıklamada; direnen maden işçilerinden kölelik şartlarında çalıştırılan yayınevi emekçilerine kadar tüm sınıfın hak mücadelesi selamlandı. Çeviri emeğinin değersizleştirilmesine, enflasyon fırsatçılığına ve ödeme düzensizliklerine karşı örgütlenme çağrısı yapılan açıklamada, mesleği savunmak ve dayanışmayı büyütmek için tüm çevirmenler ÇEVBİR çatısı altında birleşmeye davet edildi.

Açıklamanın tam metni ise şöyle:

1 Mayıs 2006’da kurulan Çevirmenler Meslek Birliği, çevirmenlerin görmezden gelinen maddi ve manevi haklarını korumak için başlattığı mücadelenin yirminci yıldönümünü kutluyor.

Kuruluşumuzdan bu yana kitap, altyazı/seslendirme ve tiyatro çevirmenliğinin layıkıyla icra edilebilmesi için gereken koşulları yerleştirmeye çalışıyoruz. Üyelerimizin maddi haklarını savunmanın yanı sıra hem birliğimiz içinde hem de kamuya açık düzenlediğimiz faaliyetlerle çevirmenlik mesleğini geliştirmeyi hedefliyoruz. Paneller ve sosyal etkinliklerle mesleğin doğası gereği genellikle yalnız çalışan çevirmenlerin bir araya gelmesini, deneyimlerini paylaşmasını, dayanışmasını sağlıyoruz.

Biliyoruz ki mesleğimizi savunmak sadece meslektaşlarımızın maddi haklarını savunmak demek değil, başka dillerdeki kültürel birikime çeviriler sayesinde erişme olanağı bulabilen herkesi savunmak demek.

Eser sahiplerinin haklarını korumayı amaçlayan telif hakları yasası, 70 yıldan uzun süredir yürürlükte. Alandaki hak mücadelesinin geçmişi ise daha da eskilere dayanıyor. Bununla birlikte, yasalar ve sözleşmelerle güvence altına alındığı düşünülen haklarımız, işverenler tarafından en göz ardı edilebilir ödeme kalemi olarak görülüyor. Bunu kimi zaman emeğimizi değersizleştirerek, kimi zaman da yaptığımız işe bir nevi kutsiyet atfederek, telif ödemesi almaktan daha kıymetli yanları olduğunu öne sürerek yapıyorlar.

‘Yaklaşımımızın bir sömürülme vesilesi olmasına izin vermeyeceğiz’

Temel bir hak olan kültürel gelişmenin bir ayrıcalığa dönüştüğü; kitap okumanın, tiyatro ve sinemaya gitmenin lüks haline geldiği mevcut koşulların çevirmenlerin omuzlarına yüklediği sorumluluğun farkındayız. Birikimimizin semerelerini toplumla paylaşmak için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Fakat bu yaklaşımımızın bir sömürülme vesilesi olmasına da izin vermeyeceğiz.

Bugün 1 Mayıs İşçi Bayramı. Aylardır maaş ödemeyen ve tazminat haklarını gasp eden holdinge karşı kararlılıkla direnen maden işçilerinin zaferini görüyoruz. Örgütlenmenin yaygın olmadığı iş alanlarında, herkesi kapsayacağı öne sürülen ütopya vaatleri gibi göz boyayan muğlak ifadelerle emek sömürüsünün meşrulaştırıldığını görüyoruz. Emniyetsiz binalarda, kameralarla izlenerek adeta kölelik şartları altında çalışmaya zorlanan, görev tanımlarının dışında kalan işler yapmaları istenen yayınevi emekçilerini görüyoruz. Dirsek teması içinde çalıştığımız, yayınevleriyle yaşadığımız ihtilaflarda kasten arada bırakılan arkadaşlarımızın hak arayışını destekliyoruz. Sözleşme koşullarına uymayan, enflasyondan yararlanarak sırf faiz geliri elde etmek için hakedişleri geç yatıran, çevirmen emeğini hiçe sayarak haksız kazanç devşiren yayınevlerinin adlarını da biliyoruz.

‘Çevirmenlerin çoğu çeviriyi ek iş olarak yapmak zorunda kalıyor’

Gidilecek yol uzun, farkındayız. Çevirmenlerin çoğu geçinmek için başka mesleklerle uğraşmak, hatta çeviriyi ek iş olarak yapmak zorunda kalıyor. Tek geçim kaynağı çevirmenlik olanlar arasında aylık kazancı yoksulluk sınırının üzerinde olanların oranı çok düşük. Bir kuruma bağlı olarak çalışan veya devlet sigortasına ailesi üzerinden dahil olanlar dışında, birçok çevirmen sağlık ve emeklilik güvencesinden yoksun. Fakat tüm bunlarla kendi başımıza mücadele etmek zorunda olmadığımızı bilmek bize umut veriyor.

Kitap, altyazı/seslendirme ve tiyatro alanında çeviri yapan tüm meslektaşlarımızı, mücadelemizi genişletmek ve mesleğimizi daha büyük güçle savunmak için ÇEVBİR’e üye olmaya davet ediyoruz.

Halihazırda ülkemizin dört bir yanında hakları için mücadele eden tüm işçi ve emekçileri selamlıyoruz.

Kaynak: evrensel.net

Yayınlanma Tarihi: 01.05.2026, 20:05