Sahne Dışında Bir Hikâye: Tiyatro Eleştirisinin Zorlu Yolculuğu
Türkiye’de tiyatro eleştirisinin gelişim süreci, yaşanan zorluklar ve bu alana damga vuran isimler çarpıcı anılar ve değerlendirmeler eşliğinde ele alınıyor.
Dikmen Gürün’ün “Türk Tiyatrosunu Eleştirilerle Okumak” kitabı, hem akademik bir kaynak hem de Türk tiyatrosunun tarihine ışık tutan bir rehber niteliğinde. Cumhuriyet’ten Zeynep Oral’ın bugünkü köşe yazısına göre, Gürün’ün çalışmaları, tiyatro eleştirisinin Türkiye’deki önemini ve gelişimini bir kez daha gözler önüne seriyor.
SAMSUN’DA NAZIM HİKMET COŞKUSU
Samsun Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin davetiyle “Nâzım Hikmet 124 Yaşında” programını sunmak üzere Atakum Kongre Kültür Merkezi’ndeydik. Cumhuriyet’ten Zeynep Oral’ın bugünkü köşe yazısına göre, sahnede yaptığımız konuşmalar beni o kadar yordu ki programın ardından sesim kesildi, birkaç gün her şeyi iptal etmek zorunda kaldım. En büyük üzüntüm ise Dikmen Gürün’ün “Bir Dönem Üstünden Türk Tiyatrosunu Eleştirilerle Okumak” kitabının ENKA Sanat’taki paneline katılamamak oldu.
DİKMEN GÜRÜN MARKASI
Gürün, yazar, tiyatro uzmanı, hocası ve emeritus profesör olarak tanınsa da, en önemlisi zekâsı ve sağlam karakteriyle arkadaş ve yoldaş olmayı başaran bir isim. Zeynep Oral’a göre, Gürün’ün uluslararası platformlarda Türkiye’yi temsil etmesi ve tiyatro eleştirisinin kurumsallaşmasında oynadığı rol, onu adeta bir “marka” hâline getirdi.
1978’de Berlin’de Uluslararası Tiyatro Eleştirmenler Birliği ile tanıştığında, Türkiye’den eleştirmenlerin olmadığını fark eden Gürün, ülkesine döndükten sonra Lütfü Ay, Metin And, Özdemir Nutku gibi isimlerle birlikte dernek kurma girişimlerini başlattı. 12 Eylül 1980 darbesi sürecinde çalışmalar “illegal” bir şekilde devam etti ve 1990’da dernek resmî statüsüne kavuştu.
TÜRK TİYATROSUNA KATKILAR
1993’ten itibaren İstanbul Tiyatro Festivali’nin direktörü olarak, Gürün festivalin kurumsallaşmasını sağladı, yenilikçi adımlar attı ve Türk tiyatrosunu uluslararası arenaya taşıdı. Cumhuriyet’ten Zeynep Oral’a göre, Gürün’ün seçimleri, birikimi ve perde arkasındaki sorunları sessizce çözme yeteneği, onu tiyatro dünyasında saygın bir figür hâline getirdi.
VE KİTAP
“Türk Tiyatrosunu Eleştirilerle Okumak” (Doğan Kitap) akademik bir eser olarak, 1950’lerden 1980’lere uzanan eleştirileri ve tiyatro tarihini bir araya getiriyor. Gürün’ün eleştirileri bilgi, birikim ve titiz referanslarla dolu. Kitapta bazı kaynakların sayfa numaralarının belirtilmemesi eleştiriliyor; ancak yine de araştırmacılar için değerli bir kaynak olarak öne çıkıyor. Zeynep Oral, kitabın ikinci baskısında bu eksikliklerin giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Kaynak: odatv.com
Yayın Tarihi: 05.04.2026, 18:38
