Paris’te Türk İmzası: Sürücüsüz Otobüs Trafikte Kendi Kararını Veriyor!
Fransa’da Val-de-Marne’de 393 numaralı hatta test edilen otonom otobüs, Türk mühendisliğiyle geliştirildi. Karsan ve ADASTEC imzası taşıyan araç, sürücüsüz şekilde trafiği okuyup tüm kararları kendi alıyor. Hattı günde 20 bin kişi kullanıyor.
Val-de-Marne, Paris’in güneydoğusunda bir il… Sucy-en-Brie yüksek hızlı tren istasyonundan Créteil-Pointe du Lac metro durağına uzanan 393 numaralı hat, bu ilde çalışıyor ve günde yaklaşık 20 bin yolcu taşıyor. Bu hattın özelliği ise tamamıyla kendine has bir yolda işleyen özel otobüslerle hizmet vermesi.
Paris Otonom Ulaştırma İdaresi (RATP) bu hattı yıllardır otonom yani şoförsüz otobüsler için bir test alanı olarak kullanıyor. 26 Mart Perşembe günü RATP Başkanı Xavier Piechaczyk hatta bir basın toplantısı düzenlediğinde sahne ilginçti: Otobüsün sürücü koltuğunda oturan şoför ellerini dizlerine koymuş, direksiyona hiç dokunmadan oturuyordu.
8.3 metrelik, 52 yolcu kapasiteli elektrikli otobüs ise kırmızı ışıklarda kendisi duruyor, araçların olduğu kavşaklardan kendisi geçiyor, karşısına yayalar çıkmak üzereyken kendisi frenliyordu. Otobüsün hem tasarımı hem de yazılımı Türkiye’de yapılıyor.
Gelişmiş Türk Mühendisliğinin Son Teknoloji Ürünü
Yolcusuz yapılan bu testlerde otobüs hattın 8.4 kilometrelik gidiş-dönüş rotasını güvenlik nedeniyle saat 11-15 arasında, düşük yoğunluklu trafikte katediyor. Otobüsün seyrini uzaktan operatörler denetlediği gibi, mevcut regülasyonlar nedeniyle bir şoför hala koltukta oturuyor ama RATP yetkililerinin nihai hedefi şoför olmadan, yalnızca uzaktan denetlemeyle hizmet veren otobüsleri trafiğe çıkarmak. 393 numaralı hatta otonom otobüs testleri aslında yeni başlamadı.
RATP ilk testi sermayesi devlete ait Çinli dev şirket CRRC’nin otobüsüyle 2021 yılında yapmıştı. Hatta Eylül 2023’te bu otobüsle yolcuların da taşındığı testler de gerçekleştirilmişti. Ancak RATP Çin teknolojisinden vazgeçti ve Karsan’ın e-ATAK’ını kullanmaya başladı.
Fransız medyası otobüsün otonom yazılımını “Amerikan şirketi ADASTEC’in teknolojisi” diye duyursa da işin aslı tam olarak öyle değil. Şirketi 2018 yılında Michigan’da kuran isim Dr. Ali Ufuk Peker. Dr. Peker, İTÜ bünyesinde ve Kocaeli’deki TOSB İnovasyon Merkezi parkurlarında otonom araç denemeleri yürütmüş bir mühendis. Şirketin Ar-Ge departmanı da hala İstanbul’da.
ADASTEC’in yazılımı çoğu projede olduğu şekilde araca sonradan eklenmiyor. Karsan’ın Bursa’daki fabrikasında araçlara doğrudan entegre ediliyor. Dolayısıyla Fransa’da kendi kendine ilerleyen bu otobüs, BMW tarafından üretilmiş lityum-iyon bataryası hariç, tasarımından yazılımına kadar Türk mühendisliğinin bir ürünü.
Otobüs Tüm Kararlarını Kendisi Veriyor
Otobüsün özelliklerine gelirsek, aracın üzerinde lazerle üç boyutlu çevre taraması yapan sensörler var. Çevreye saniyede yüz binlerce lazer darbesi gönderen bu sensörler 120 metrelik mesafeye kadar bir yayayı, bir bisikleti, bir direği santimetrelik bir hassasiyetle algılıyor. Otobüsün ön tarafında bulunan radar ise 160 metreye kadar hareketli nesneleri her hava koşulunda tespit ediyor.
Termal kameralar karanlıkta bile yayılan ısıdan insanları ve hayvanları fark ediyor. Görüntü işleme kameraları trafik levhalarını ve şeritleri okuyor. Bütün bu veriler ADASTEC’in otobüse entegre edilmiş yazılımında saniyeden bile kısa bir sürede birleşiyor.
Yazılım önce otobüsün çevresinde neler olduğu sorusunu yanıtlıyor. Sonra güzergahın haritasıyla kendi konumunu eşleştiriyor. Ardından durup durmayacağına, yavaşlayıp yavaşlamayacağına, şerit değiştirip değiştirmeyeceğine, yol verip vermeyeceğine yönelik bir karar veriyor. Otobüs aynı zamanda trafik ışıklarıyla da etkileşim halinde. Güzergahtaki her trafik ışığında Wi-Fi’lar ile benzer şekilde çalışan küçük kablosuz vericiler var. Bu vericiler otobüse hangi renkte olduğunu ve kaç saniye sonra değişeceğini bildiriyor. Otobüsün yazılımı bu bilgiyi metrelerce önceden alıyor ve hızını kademeli olarak ona göre ayarlıyor..
Kaynak: Gazete Oksijen
Görsel: Gazete Oksijen
Tarih: 7.04.2026 21:23
